Idea konkursu

Odyseja Umysłu to międzynarodowy konkurs edukacyjny, w którym co roku bierze udział kilkaset tysięcy uczniów i studentów z całego świata.

Program został stworzony w 1978 roku przez dr C. S. Micklusa i jest nadzorowany przez fundację Odyssey of the Mind. Patronat nad polską edycją konkursu sprawuje Minister Edukacji Narodowej. Celem Odysei Umysłu jest uczenie dzieci i młodzieży kreatywnego i krytycznego myślenia poprzez zachęcanie ich do twórczego rozwiązywania problemów. Uczestnicy programu samodzielnie analizują sedno zadania, szukają różnych strategii poradzenia sobie z nim, a następnie wspólnie decydują, jak połączyć w jedno skuteczne rozwiązanie to, co w ich pomysłach najlepsze.

Twórcze rozwiązywanie problemów

W świecie coraz szybciej zmieniających się wyzwań, umiejętność twórczego rozwiązywania problemów pomaga stawić czoła temu wszystkiemu, czego nie da się przewidzieć. Uczestnicy programu Odyseja Umysłu rozwijają w sobie nie tylko umiejętności intelektualne związane z analizą problemów, ale również umiejętności interpersonalne (np. skuteczne komunikowanie i praca w zespole, autoprezentacja) i menedżerskie (np. niezależność w myśleniu i działaniu, planowanie i zarządzanie czasem).

Konkurs składa się z eliminacji regionalnych (m.in. Poznaniu), finałów krajowych oraz finału światowego.

Problemy długoterminowe

Co roku publikowanych jest pięć nowych Problemów Długoterminowych o pięciu różnych profilach:

Problem 1 – o profilu mechanicznym [budowa pojazdów] Drużyny projektują i budują małe bądź duże pojazdy mechaniczne, wykonujące określone zadania.

Problem 2 – o profilu technicznym [inżynieria urządzeń] Drużyny wplatają maszyny i urządzenia własnej konstrukcji w autorskie przedstawienia na zadany temat.

Problem 3 – o profilu humanistycznym [reinterpretacja klasyki] Drużyny tworzą oryginalne spektakle będące twórczą interpretacją dzieł kanonu światowej kultury i sztuki.

Problem 4 – o profilu konstruktorskim [struktura z drewna balsa] Drużyny budują struktury z balsy i kleju – i poddają je próbie utrzymania jak największego ciężaru.

Problem 5 – o profilu artystycznym [humorystyczny spektakl teatralny] Drużyny przygotowują dowcipne przedstawienia teatralne na określony, z reguły abstrakcyjny temat.

Problemy Spontaniczne

Podczas konkursu drużyna musi również stawić czoła Problemowi Spontanicznemu, którego treści nie zna do ostatniej chwili, a rozwiązanie musi stworzyć „tu i teraz” w ciągu kilku minut. Kluczem do sukcesu na konkursie jest systematyczny trening w rozwiązywaniu Problemów Spontanicznych. Regularne ćwiczenia w tym zakresie uczą myśleć „na zawołanie”, pracować w warunkach niedoboru czasu, środków i informacji; rozwijają umiejętności improwizacji, współpracy i dzielenia się zadaniami; oceny ryzyka i wyciągania wniosków z popełnianych błędów; kształtują postawę odważnej otwartości wobec zaskakujących wyzwań i niespodziewanych trudności.

Problemy Spontaniczne dzielą się na trzy typy – zależnie od tego, co podlega ocenie:

• słowne – gdy ocena zależy od liczby i jakości ustnych odpowiedzi,
• manualne – gdy ocenie podlega efekt pracy zespołu inny niż słowa,
• słowno-manualne – gdy oceniane jest to, co drużyna zrobi i to, co powie.

W ramach każdej z trzech wspomnianych kategorii można trafić na zadania o bardzo różnym sednie, regułach i ograniczeniach. Motto Problemów Spontanicznych brzmi: „Spodziewaj się niespodziewanego”.

Sukcesy

Drużyny Społecznej Dwójki wielokrotnie zdobywały wysokie wyniki na Eliminacjach Regionalnych kwalifikując się jednocześnie do udziału w Finale Ogólnopolskim w Gdyni i w Gdańsku.

W roku 2014 drużyna naszej szkoły w składzie: Rami, Antek, Michał, Paulina, Inga, Ula i Anna na eliminacjach regionalnych wywalczyła nagrodę Ranatra Fusca - najbardziej prestiżowe wyróżnienie w konkursie przyznawane za wyjątkową kreatywność i podjęcie ryzyka twórczego.

W kolejnym etapie zespół zdobył wicemistrzostwo. Tytuł ten upoważnił drużynę do udziału w Eurofestiwalu. W danym roku finały europejskie odbywały się na Słowacji, gdzie drużyna wraz z trenerkami Hanną Hałas i Urszulą Bąk pojechała by godnie reprezentować Społeczną Dwójkę.

W roku 2019 trzy drużyny z naszej szkoły uzyskały awans do Finałów Ogólnopolskich.

W roku 2022 podczas 31. Ogólnopolskiego Finału Odysei Umysłu czwartoklasiści świetnie sobie poradzili. Poziom konkursu jak zwykle był bardzo wysoki, dlatego ogromnie cieszy nas fakt, że nasze drużyny zajęły 3. i 5. miejsce.

W roku 2023 drużyna piątoklasistów zajęła 3. miejsce podczas finałów w Gdyni.

Grupy

Program Odysei Umysłu realizowany jest w 5-7 osobowych drużynach, które oprócz pracy w czasie regularnych treningów, biorą udział w Międzynarodowym Konkursie Odysei Umysłu. Rywalizacja odbywa się w obrębie jednej z czterech grup wiekowych:

• uczniowie szkoły podstawowej, uczęszczający do klasy V lub niższej.
• uczniowie szkoły podstawowej, uczęszczający do klasy VI, VII lub VIII.
• uczniowie szkół ponadpodstawowych, do klasy maturalnej włącznie.
• słuchacze i studenci uczelni wyższych, poniżej 26. roku życia.

Drużyna zalicza się do grupy wiekowej obejmującej najwyższą spośród klas szkolnych, do jakich w danym roku chodzą członkowie zespołu. Nie można brać udziału w konkursie w grupie wiekowej niższej niż ta, do której kwalifikuje się drużyna.

Dwa zespoły, które reprezentują to samo Członkostwo i kwalifikują się do jednej grupy wiekowej, nie mogą wybrać tego samego Problemu Długoterminowego.

W Odysei Umysłu – poza konkursem – mogą uczestniczyć również grupy przedszkolaków i dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Co roku specjalnie dla nich publikowany jest Problem dla Juniorów. Najmłodsi Odyseusze nie muszą ściśle przestrzegać oficjalnych zasad konkursu; mogą za to gościnnie wystąpić podczas Eliminacji Regionalnych.

Opiekunowie

Nad pracą każdego zespołu czuwa odpowiednio wyszkolony trener, który integruje uczestników i koordynuje ich wysiłki, ale nie narzuca dzieciom swoich pomysłów. W Społecznej Dwójce pracuje wielu certyfikowanych trenerów Odysei Umysłu.